Lễ hội Đình Tự Cường xã Tam Cường huyện Tam Nông.

Trong 2 ngày, ngày 22 và 23/10/2015 (Tức ngày mùng 10, 11 tháng 9 năm Ất Mùi ), Chính quyền và Nhân dân xã Tam Cường huyện Tam Nông đã long trọng tổ chức lễ hội Đình Tự Cường, đình thờ Nữ tướng Xuân Nương, một vị tướng tài ba trong cuộc khới nghĩa của Hai Bà Trưng những năm 40 đầu công nguyên. Năm 2001 Đình Tự Cường đã được nhà nước công nhận là di tích lịch sử Quốc gia.

Rước kiệu

Theo ngọc phả, nữ tướng Xuân Nương sinh ngày 2 tháng Giêng năm Giáp Thìn, là người xã Hương Nha, huyện Tam Nông, Năm Kỷ Hợi (39), sau khi đánh đuổi được Tô Định và lấy được 65 thành ở Lĩnh Nam, Trưng Trắc tự lập làm vua, xưng là Trưng Nữ Vương. Xét công trạng ban thưởng, Xuân Nương được phong tước Đông cung công chúa Nhập nội trưởng quản quân cơ nội các và được giao trấn giữ mạn sông Thao (Tam Nông).

Bà Trưng Trắc lên ngôi vua, đất nước mới thanh bình được hơn hai năm thì nhà Đông Hán lại sai phục Ba - Mã Viện cùng phó tướng là Lưu Long đem đại binh sang xâm chiếm nước ta lần nữa. Bà Trưng sai quan Đốc lĩnh cùng nàng Xuân Nương ra đón đánh quân Hán. Cả 2 vợ chồng vâng lệnh dẫn quân xuất chiến, mở đầu chiến trận sát la cà. Ngày 13 tháng 2 năm Quý Mão (43), Xuân Nương được tin chồng bị bao vây, liền dẫn quân đến cứu nhưng không kịp, sau hai ngày chiến đấu, Xuân Nương bị thương nặng, sức đã kiệt, vì không muốn binh sĩ nhụt chí nên đêm hôm đó bà một mình một ngựa đến ngôi chùa  Phúc Thánh xã Hương Nộn- Tam Nông ngày nay, thắp hương cúng bái, rồi gieo mình xuống dòng sông Thao tử tiết.

Sau ngày nàng hóa, mai táng xong, nhân dân liền làm sớ tâu lên triều đình. Bà Trưng Trắc thấy hai vợ chồng nàng vì nước mà hi sinh, bà liền than rằng: “Lòng trời nỡ quên ta, nay mất các tướng giỏi thì vận nước cũng nguy nan”, Vua bèn truy phong mỹ tự và sắc chỉ sai sứ thần rước về các làng hộ nhi và các nơi có lăng miếu được phụng thờ để di truyền đời sau ghi tiếng thơm mãi và để ghi nhớ công ơn người đã vì nước quên mình. Vua Trưng Trắc truy phong cho bà là: “ Đông Cung Đệ Bát vị Ả Xuân Nương Công Chúa”, cùng phong cho mười vị thần quan, mỗi vị đều là “Đại Vương” và chiếu chỉ cho các xã: Hương Nộn, Hương Nha, Tiền Áo, Nam Cường, Tự Cường đều được phụng thờ. Để tưởng nhớ công ơn của bà, hàng năm nhân dân xã Tam Cường mở hội vào ngày 10, 11/9 âm lịch.

 

Tế Lễ

Việc tổ chức lễ hội hằng năm là hình thức thể hiện sâu sắc đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", tạo nên một nét đẹp văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc, đã và đang được người dân xã Tam Cường gìn giữ và phát huy, nhằm giáo dục cho lớp cháu con hiểu rõ hơn về cội nguồn, về truyền thống cách mạng của quê hương, đất nước, nâng cao ý thức, trách nhiệm trong việc bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống của cha ông; tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc./.

Tuấn Dũng – Hải Đăng (Đài TT Tam Nông)