Lễ hội Đền Mẫu - thị trấn Hưng Hóa

Cứ 3 năm một lần, nhân dân thị trấn Hưng Hóa - huyện Tam Nông lại tổ chức Lễ hội truyền thống Đền Mẫu vào mùng 7, mùng 8 tháng Giêng với quy mô lớn. Năm 2017 này, tuy là năm lẻ nhưng người dân nơi đây vẫn rất hân hoan chào đón mùa lễ hội của mình với các hoạt động sôi nổi như giao lưu văn hóa văn nghệ, thi đấu thể dục thể thao, đặc biệt người dân Hưng Hóa vẫn giữ gìn phong tục giã bánh dầy để dâng lên đức Thánh Mẫu.
Tục giã bánh dày của nhân dân làng Trúc Phê dâng lên Thánh Mẫu

(Tục giã bánh dày của nhân dân làng Trúc Phê dâng lên Thánh Mẫu)

Ngày mùng 7, mùng 8 tháng giêng hàng năm, nhân dân thị trấn Hưng Hóa tổ chức Lễ hội truyền thống Đền Mẫu  với  ý nghĩa bày tỏ lòng thành kính, tri ân công đức với nữ tướng Hồ Thiên Hương - một nữ tướng tài ba, mưu trí, gan dạ, đánh giặc tài tình, là tướng tài của vua An Dương Vương và của đất nước Âu Lạc vào cuối thế kỷ thứ III trước công nguyên.

Theo thần tích "Nhị vị thánh vương" vào thế kỷ thứ III trước công nguyên, Thục Phán lên ngôi vua - hiệu là An Dương Vương, lấy tên là nước Âu Lạc. Đất nước Âu Lạc bị quân Triệu Đà xâm lược, nhân dân Âu Lạc và các tướng lĩnh yêu nước đã nổi dậy chống giặc ngoại xâm. Tại mảnh đất Trúc Hoa Nham Động (khu Trúc Phê ngày nay của thị trấn Hưng Hóa) có hai vợ chồng ông Hồ Văn Quảng và bà Phùng Thị Ái đã sinh hạ được hai người con, đó là Hồ Thiên Hương và em trai là Hồ Tông. Hai chị em sớm có trí rửa hận nước, trả thù nhà và sớm làm quen với binh đao, gươm, dáo. Lớn lên hai chị em tham gia vào nghĩa quân của vua Thục Phán chiêu binh đánh giặc tại miền hữu ngạn sông Hồng. Bà Hồ Thiên Hương mưu trí, gan dạ, đánh giặc tài tình, bà đã trở thành một vị tướng tài của vua An Dương Vương và của đất nước Âu Lạc vào cuối thế kỷ thứ III trước công nguyên. Bà đã vận động nhân dân làng Trúc Phê ủng hộ lương thực, cơm nắm, bánh dầy, cá kho…đem tiếp tế cho nghĩa quân của Đinh Công Tuấn để đánh giặc và giải vây cho nghĩa quân ở bên Á (nay là xã Bản Nguyên - huyện Lâm Thao). Đã có thơ rằng:

Hưng Hóa có tục bánh dầy

Bên Á há miệng bên này chày đâm.

Nhân dân trong khu chau chuốt cho các sản phẩm bánh dầy dâng lên Thánh Mẫu

Sau khi bà viên tịch, để tri ân công trạng và ghi nhớ công lao đánh giặc của bà, vào thời nhà Lê, vua đã sắc phong cho bà là nữ tướng Hồ Thiên Hương và giao cho nhân dân làng Trúc Phê xây dựng Đền thờ, có trách nhiệm trông nom và thờ cúng, từ đó đến nay nhân dân thường gọi nơi đây là Đền Mẫu (hay còn gọi là Đền Nhà Bà). Với ý nghĩa đó, năm 1993, Đền Mẫu đã được Bộ Văn hóa, Thông tin xếp hạng là khu di tích Lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Trải qua năm tháng cùng với sự biến thiên của lịch sử, đặc biệt là qua hai cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm giải phóng dân tộc, Đền Mẫu vẫn được bảo tồn và được nhân dân thị trấn Hưng Hóa bảo vệ, trông nom, tôn tạo và gìn giữ.

Tiết mục văn nghệ của khu 1 - Bắc Giáp - Mừng Đảng Mừng Xuân, Mừng Hội Làng năm 2017

Năm nay, tuy không phải năm chính hội nhưng thị trấn Hưng Hóa cũng đã tổ chức nhiều hoạt động phong phú, thu hút mọi tầng lớp nhân dân trong thị trấn cùng tham gia. Cùng với tổ chức đêm giao lưu văn hóa văn nghệ, giã bánh dầy, ban tổ chức đã tổ chức thi đấu nhiều môn thể thao giữa 7 khu dân cư như bóng chuyền hơi nữ, bóng chuyền da nam, cờ tướng, bóng bàn, kéo co nam nữ…

Năm 2017 này, Đền Mẫu - thị trấn Hưng Hóa đã nhận được sự quan tâm, ủng hộ về cơ sở vật chất, sự góp công góp của của những người con quê hương để tu bổ, nâng cấp, sửa chữa các hạng mục, giữ gìn môi trường sinh thái, chỉnh trang cảnh quan để Đền Mẫu ngày càng vị thế, trang nghiêm.

Hải Đăng